غيبت به آن شخص مغتاب يعنى غيبت شده رسيده است و موجب اذيت و ناراحتى وى گرديده و يا به او نرسيده است اگر رسيده باشد كه علاوه بر توبه و ندامت درونى و عند اللهى بايد از شخص مغتاب عذر خواهى هم بكند و اگر نرسيده همان ندامت باطنى از حق اللّه كافى است و اعتذار يا حلاليت طلبيدن لازم نيست . قوله و فى ايجاب : قاضى القضاة معتزلى گفته : شخص توبه‌كننده از سه حال خارج نيست : 1 - اگر علم تفصيلى به گناه خود دارد يعنى مىداند كه فلان جا زنا كرده و فلان مورد شراب خورده و . . . بايد از هر گناه تفصيلا و جداگانه توبه كند و عزم بر عدم عود داشته باشد . 2 - و اگر علم اجمالى به گناهان خود دارد يعنى اجمالا مىداند كه گناهانى از او سر زده ولى به تفصيل در نظرش نيست در اينجا بايد به نحو اجمال توبه كند يعنى بگويد بار الها از هر گناهى كه بر عهده‌ام هست نادم هستم . 3 - و اگر پاره‌اى از گناهانش را به تفصيل در خاطر دارد و پاره‌اى را بطور مجمل واجب است كه از مفصّل به تفصيل توبه كند و از مجملات به نحو اجمال . خواجه طوسى ( رحمه اللّه ) مىفرمايد : در صورت اوّل هم كه تفصيلا گناهان را مىشناسد باز واجب نيست كه تك تك آنها را يادآور شده و از آنها توبه نمايد بلكه كافى است كه به صورت مجمل و سر بسته از تمام گناهانى كه بر گردن دارد توبه كند و عزم بر ترك معاودة داشته باشد . قوله و فى وجوب : هرگاه مكلف از گناهى توبه كرد دوباره و سه باره و خلاصه دهها بار در آينده كه متذكر آن معصيت مىشود آيا هر بار بايد توبه